Kremy przeciwsłoneczne

Kremy przeciwsłoneczne nieodłącznie kojarzą się z latem, kiedy pomagają chronić przed oparzeniem słonecznym. Stosowanie kremu z filtrem ochronnym ma jednak także inne zalety. Zapraszamy do poznania kremów przeciwsłonecznych oraz surowców, które potrafią złagodzić negatywny wpływ słońca na skórę.

Omówimy, jak zrobić krem przeciwsłoneczny i jaki filtr UV mają oleje roślinne.

Słońce a skóra: dlaczego warto się chronić

Poza widocznym oparzeniem, zaczerwienieniem czy swędzeniem skóry po nadmiernej ekspozycji na słońce promienie słoneczne mają także inne negatywne działanie na skórę. Nadmierną ekspozycję na słońce wiąże się z wyższym ryzykiem powstania raka skóry. Opalanie przyspiesza starzenie skóry, a także powstawanie plam pigmentacyjnych.

Dlatego warto mieć krem przeciwsłoneczny pod ręką i stosować go najlepiej na twarz, ewentualnie dłonie, także przez cały rok. Dzięki właściwej ochronie skóry można zapobiec jej nadmiernym uszkodzeniom słonecznym i spowolnić objawy starzenia.

Jak działa ochrona przeciwsłoneczna

Na co zwrócić uwagę przy wyborze odpowiedniego kremu przeciwsłonecznego albo przy przygotowaniu własnego preparatu do opalania? Czasem nietłatwo jest połapać się w ogromie dostępnych informacji. Poniżej znajdą Państwo wyjaśnienie pojęć związanych z preparatami przeciwsłonecznymi — z nimi łatwiej rozsądnie decydować także o domowej recepturze.

Mineralne filtry przeciwsłoneczne

W kosmetyce naturalnej najczęściej spotkają się Państwo z mineralnymi filtrami przeciwsłonecznymi. Substancje, które zapewniają taką ochronę, to tlenek cynku i dwutlenek tytanu. Surowce te są powszechnie dostępne do wyrobu kosmetyków, więc nie znajdą ich Państwo wyłącznie w produktach dostępnych komercyjnie.

Obie substancje to drobne białe proszki, dlatego po nałożeniu preparatów przeciwsłonecznych zawierających filtry mineralne na skórze pozostaje czasem delikatny biały film (spowodowany głównie wyższą zawartością dwutlenku tytanu).

Również z tego powodu do preparatów zawierających te substancje dodaje się czasem brązowe, żółte i czerwone tlenki żelaza, które tonują krem, dzięki czemu w jednym kroku służą zarówno do ochrony przed słońcem, jak i jako makijaż. Dlatego makijaż mineralny, który zawiera dwutlenek tytanu i tlenek cynku, w naturalny sposób wykazuje faktor SPF.

Filtry mineralne działają najczęściej na zasadzie, że na skórze tworzą warstwę ochronną, przez którą promienie słoneczne nie przenikają, ewentualnie część z nich się odbija.

Chemiczne filtry przeciwsłoneczne

Chemiczne filtry przeciwsłoneczne, w odróżnieniu od mineralnych, nie pozostają na powierzchni skóry. Przeciwnie, są przez nią wchłaniane. Zaletą filtrów chemicznych jest to, że zwykle działają także w mniejszych stężeniach, dzięki czemu produkty są mniej tłuste i lepkie. Nie pozostawiają też na skórze białego filmu.

Wadą jest to, że z czasem dochodzi do rozkładu chemicznych filtrów ochronnych pod wpływem słońca i krem trzeba nakładać często. Poza tym niektóre związki chemiczne stosowane jako filtry przeciwsłoneczne wiąże się z rozwojem raka, a zaobserwowano, że ze skóry przenikały także do innych części ciała.

Przy wyrobie domowych kosmetyków zwykle trudno zdobyć chemiczne filtry ochronne, dlatego domowe produkty koncentrują się na filtrach mineralnych i olejach o właściwościach ochronnych.

SPF: faktor ochrony przeciwsłonecznej

Sun protection factor, czyli faktor ochrony przeciwsłonecznej, wyraża, jak dany produkt lub surowiec chroni przed słońcem, konkretnie przed promieniowaniem UVB, które ma dla skóry nieco gorsze skutki niż promieniowanie UVA. Warto stosować preparaty ochronne o wyższych wartościach SPF, najlepiej 30 i więcej.

Pożądane jest przy tym, aby produkt był zawsze szerokospektralny, tzn. aby chronił przed promieniami UVB, które wiąże się z rakiem skóry, ale jednocześnie także przed promieniami UVA, które mają nieco mniej niszczący wpływ na komórki skóry niż promienie UVB. Mimo to promienie UVA mogą przyspieszyć starzenie skóry.

Domowe kremy przeciwsłoneczne: co zweryfikować

Zanim przejdziemy dalej do wyjaśnienia właściwości poszczególnych surowców, które wykazują pewne wartości SPF, trzeba podkreślić wadę wyrobu domowych preparatów przeciwsłonecznych. Jest nią fakt, że w warunkach domowych nie mogą Państwo zweryfikować skuteczności swojego produktu wobec słońca, tzn. jaki faktor SPF ma dany wyrób. Dokładne ustalenie wartości SPF produktu wymaga analizy laboratoryjnej.

Poza tym praca z dwutlenkiem tytanu i tlenkiem cynku, które najczęściej stosuje się do wyrobu domowych preparatów przeciwsłonecznych, jest bardzo wymagająca. Trudno uzyskać mieszaninę, w której wspomniane tlenki są równomiernie rozproszone, a bez równomiernego rozmieszczenia cząstek tych tlenków nie powstanie skuteczny krem ochronny.

Tlenki do domowych kremów

Także różne surowce kosmetyczne wykazują działanie ochronne przed słońcem. Chodzi zwłaszcza o oleje i niektóre tlenki. Jak wspomniano, dokładny faktor SPF danych surowców można zweryfikować jedynie w laboratorium, a przy tym każda partia oleju jest nieco inna, ponieważ powstaje z owoców różnych roślin, które mierzyły się z odmiennymi wahaniami pogody, wody i tym podobnie. Zacznijmy od dwóch tlenków, na których opiera się domowa ochrona mineralna.

Tlenek cynku

Tlenek cynku to najpopularniejsza substancja przy wyrobie domowych kremów przeciwsłonecznych, ale znajdą go Państwo także w całym szeregu produktów dostępnych komercyjnie — od naturalnych kremów przeciwsłonecznych po kosmetykę kolorową. Również tam tlenek cynku pełni istotną rolę, dlatego przy wyrobie makijażu mineralnego to właśnie tlenek cynku zapewnia w nim pewien stopień ochrony przeciwsłonecznej.

Tlenek cynku dobrze łączy się z innymi tlenkami, zwłaszcza z dwutlenkiem tytanu i tlenkami żelaza czy tlenkiem chromu, które razem stosuje się jako pigmenty barwiące – pomagają dopasować makijaż lub preparat przeciwsłoneczny do odcienia skóry, aby uniknąć białych smug z czystego dwutlenku tytanu i tlenku cynku.

Orientacyjne dozowanie tlenku cynku przedstawia się następująco:

Ponownie są to wyłącznie wartości przybliżone, ponieważ w warunkach domowych nie da się zweryfikować dokładnego faktora ochronnego.

Dwutlenek tytanu

Dwutlenek tytanu to kolejny tlenek stosowany w preparatach z filtrami mineralnymi. Dzięki obecności dwutlenku tytanu kremy dobrze kryją i mechanicznie blokują przenikanie promieni słonecznych lub odbijają je od skóry. Jednocześnie wyższy udział dwutlenku tytanu w mieszaninie sprawia, że kremy mogą pozostawić biały film na skórze.

Dwutlenek tytanu to nieprzezroczysta biała substancja, docenia się go także przy wyrobie domowego makijażu, ponieważ zwiększa jego zdolność krycia. Jest dostępny w wersji do wkomponowania w mieszaniny olejowe lub wodne.

Oleje roślinne i ich SPF

Wartości poniżej są orientacyjne — przy każdym oleju różnią się w zależności od jakości i wieku surowca. Dla szybkiego porównania:

Olej z pestek malin

Olej z pestek malin, nazywany także olejem malinowym, to jeden z najczęściej stosowanych olejów w produktach chroniących przed słońcem. Jego SPF mieści się jedynie w przedziale 6 – 7, ale może się różnić, tak jak przy innych olejach, ze względu na jakość pestek, z których został wytłoczony. Podobnie zbyt długo przechowywany olej malinowy, utleniony czy często wystawiany na słońce może mieć minimalne działanie ochronne przed słońcem albo nie mieć go wcale.

Olej malinowy świetnie uzupełnia produkty zawierające tlenki. Można w ten sposób zwiększyć działanie ochronne kremów, serum olejowych czy balsamów do ust. Można nim również rozcieńczyć gęstsze kremy dostępne komercyjnie z mineralnymi filtrami ochronnymi, jeśli mają Państwo wrażenie, że trudno je nakładać na skórę.

Olej z kiełków pszenicy

Także olej z kiełków pszenicy, pozyskiwany z nietypowego źródła, może zapewnić skórze pewną ochronę przed słońcem, jego SPF utrzymuje się w okolicy wartości 20 — spośród olejów w tym zestawieniu jest to najwyższa wartość, nadal jednak obowiązuje zasada, że SPF domowego produktu nie da się zweryfikować w warunkach domowych. Olej z kiełków pszenicy jest bogaty w witaminy, zwłaszcza witaminę E, K oraz witaminy z grupy B, zawiera ponadto minerały i nienasycone kwasy tłuszczowe. Wraz z innymi substancjami pomaga chronić skórę przed wolnymi rodnikami powstałymi pod wpływem promieniowania słonecznego.

Olej z awokado

Olej z awokado przyda się nie tylko w kuchni — warto zapewnić go także cerze. Jego faktor ochronny SPF mieści się w przedziale od 4 do 10. Olej z awokado świetnie uzupełnia wiele rodzajów kosmetyków, ma ciemniejszą barwę, dlatego trzeba liczyć się z tym, że może zmienić kolor białych kremów czy balsamów.

Olej kokosowy

Dziewiczy olej kokosowy również wykazuje pewną ochronę przed słońcem, jednak stosunkowo niewielką. Jego SPF mieści się w przedziale od 2 do 8. Jeśli jednak lubią Państwo kokosowy zapach, ten olej jest świetnym dodatkiem do maseł do ciała czy produktów dla skóry suchej.

Jeśli oczekują Państwo neutralnych produktów bez zapachu, istnieje także dezodoryzowana forma oleju kokosowego, jednak podczas obróbki oleju mogło dojść do utraty części substancji aktywnych odpowiedzialnych za ochronę skóry. Olej kokosowy zawiera wyższy udział nasyconych kwasów tłuszczowych w porównaniu z innymi olejami roślinnymi, może zatykać pory, zwłaszcza na cerze ze skłonnością do trądziku. Dlatego przy cerze tłustszej warto sięgnąć po inne oleje roślinne, na przykład po olej jojoba.

Olej jojoba

Olej jojoba to świetna możliwość, aby odżywić także cerę wrażliwą lub ze skłonnością do trądziku. Olej jojoba jest bogaty w minerały, witaminy i nienasycone kwasy tłuszczowe, dobrze wchłania się w skórę, pozostawia po sobie mniejsze uczucie tłustości niż większość olejów. Jego ochronny faktor SPF utrzymuje się na poziomie 4.

Oliwa z oliwek

Także wszechstronna oliwa z oliwek ma faktor ochronny wobec słońca, konkretnie jest to SPF od 2 do 8. Oliwa z oliwek jest przystępna cenowo, a mimo to pełna antyoksydantów i substancji ochronnych, takich jak witaminy A, C, E, B1 czy B6, a także białka czy minerały. Wybierając oliwę z oliwek ze względu na jej faktor ochronny, warto sięgnąć po oliwę extra virgin.

Olej konopny

Olej konopny zwraca uwagę swoim faktorem ochronnym, który utrzymuje się w okolicy wartości SPF 6. Olej konopny pozyskuje się przez tłoczenie nasion konopi. Zawiera cenne kwasy tłuszczowe, zwłaszcza kwas gamma-linolenowy (z ang. gamma-linolenic acid, GLA), i poprawia stan zmarszczek. Pomaga zapobiegać utracie wilgoci z cery, doceni go także cera trądzikowa, ponieważ szybko się wchłania.

Masło shea

Także masło shea ma swój faktor ochronny przed słońcem, konkretnie jego SPF mieści się w przedziale od 3 do 6. Dzięki temu, że masło shea to tłuszcz stały, docenia się je zwłaszcza w produktach twardych, takich jak balsamy do ust czy różne kremy ochronne albo masła ubijane. Pomaga ograniczyć topienie się maseł ubijanych i balsamów w upalne dni (wtedy zaleca się łączyć je z woskiem pszczelim).

Olej makadamia

Przy egzotycznym oleju makadamia SPF utrzymuje się w okolicy wartości 4. Olej makadamia nadaje się przede wszystkim do cery dojrzałej, ponieważ pomaga wygładzić zmarszczki i poprawić stan skóry. Jego stosowanie nie jest jednak ograniczone wiekiem. Doceni go także skóra tłustsza, ponieważ dobrze się rozprowadza i nie pozostawia po sobie tłustego filmu.

Podsumowanie

Zdrowe opalanie bywa czasem prawdziwą nauką. Wierzymy, że w tym artykule udało się wyjaśnić wszystkie pojęcia, które warto znać, chcąc zrobić własny krem przeciwsłoneczny.

Robili już Państwo własny krem przeciwsłoneczny? Jak poszło?

Odpowiedzi na te pytania można nam napisać na adres [email protected]. Zapraszamy do dzielenia się opinią, doświadczeniem czy pytaniami, które nurtują. Z przyjemnością odpowiemy.

Dziękujemy za zaufanie i zanim zobaczymy się ponownie, życzymy pięknego dnia.