Hydroksypropylometyloceluloza, 100 g

Hydroksypropylometyloceluloza (w skrócie HPMC) zagęszcza wodne receptury i nadaje im gładką, żelową konsystencję. W formulacji pełni rolę zagęstnika i stabilizatora konsystencji: utrzymuje żel w kształcie, spowalnia spływanie i pomaga utrzymać pozostałe składniki równomiernie rozproszonych. Działa bez neutralizacji: lepkość nie zależy od korekty pH zasadą, jak ma to miejsce w przypadku karbomerów.

Nadaje się do zagęszczania toników, żeli do twarzy lub wodnych nośników substancji aktywnych, w których receptura powinna pozostać lekka, a jednocześnie trzymać formę.

Kluczowe właściwości

• Zagęszczanie bez neutralizacji – lepkość powstaje już przez samo rozpuszczenie w wodzie, bez konieczności korekty pH ani dodawania składnika aktywującego.
• Wysoka skuteczność – 2-procentowy roztwór wodny osiąga lepkość 10 000 – 20 000 mPa·s; do odczuwalnego zagęszczenia wystarczy więc niskie dawkowanie.
• Stabilność w typowym zakresie pH – zalecany zakres pH formulacji wynosi 5,0 – 8,0, co obejmuje większość receptur pielęgnacyjnych do twarzy.
• Niesklasyfikowana według CLP – substancja nie jest klasyfikowana jako niebezpieczna zgodnie z rozporządzeniem CLP.

Zastosowanie w formulacji

Hydroksypropylometyloceluloza należy do fazy wodnej. Zalecane dawkowanie wynosi 0,5 – 3 % w zależności od pożądanej konsystencji. Dolna granica wystarczy do lekkiego zagęszczenia tonika lub sprayu, górna daje gęsty żel utrzymujący kształt w słoiczku.

Podczas rozpuszczania najważniejsze jest zapobieganie tworzeniu się grudek. Proszku nie wsypuje się naraz do stojącej wody. Sprawdzony sposób polega na wsypywaniu go powoli do wody przy ciągłym energicznym mieszaniu, ewentualnie na wstępnym wymieszaniu z gliceryną lub innym bezwodnym składnikiem receptury, a dopiero potem dodaniu wody. Po rozproszeniu roztwór pozostawia się w spokoju, aż celuloza całkowicie napęcznieje i lepkość się ustabilizuje. Ostateczną gęstość należy oceniać dopiero po zakończeniu nawadniania, nie bezpośrednio po zmieszaniu.

Zagęszczoną bazę można dalej łączyć z rozpuszczalnymi w wodzie substancjami aktywnymi oraz z hydrolatatami. Kompatybilność z konkretnymi surfaktantami, elektrolitami i konserwantami należy zweryfikować w gotowej formulacji, aby potwierdzić, że lepkość żelu po ich dodaniu pozostaje stabilna.

Odpowiednia do produktów takich jak

• Żele do twarzy i żelowe serum – nośnik dla rozpuszczalnych w wodzie substancji aktywnych, gdzie zagęszczenie ułatwia aplikację bez spływania.
• Zagęszczone toniki i żele na bazie hydrolatatów – niskie dawkowanie nadaje płynnemu tonikowi lekką konsystencję, by nie spływał z dłoni.
• Żelowe maseczki i okłady – wyższe stężenie tworzy gęsty żel, który pozostaje na skórze podczas działania.
• Wodne bazy do rozcieńczania innych surowców – baza żelowa, do której można wmieszać ekstrakty lub rozpuszczalne w wodzie barwniki.

Co warto wiedzieć

Hydroksypropylometyloceluloza działa wyłącznie w środowisku wodnym. Nie rozpuszcza się ani nie zagęszcza olejów, masełek ani receptur bezwodnych. Produkty bezwodne wymagają innego rodzaju zagęstnika.

Żel zagęszczony tą surowcem zawiera wodę, dlatego wymaga systemu konserwującego jak każdy wodny produkt kosmetyczny. Konserwant dodaje się do gotowego żelu zgodnie z zaleceniami jego producenta, zawsze sprawdzając, czy nie zmienił lepkości.

W przeciwieństwie do karbomeru nie wymaga neutralizacji i działa również w lekko kwaśnym środowisku od pH 5,0. Wybór zagęstnika zależy od pożądanej tekstury oraz od pozostałych składników receptury.

Często zadawane pytania