Mydło galaretka

Mydło galaretka wywoła uśmiech na twarzy nie tylko dzieci, ale i dorosłych — sprawdzi się jako zabawny, a zarazem użyteczny prezent dla małych i dużych. Być może trafili już Państwo na ciekawe filmiki czy zdjęcia z mydłem galaretką, a może słyszą o nim po raz pierwszy; takie mydło można przygotować również w domu. Przedstawiamy dwa przepisy na to, jak zrobić mydło galaretkę w domowym zaciszu.

O tym przepisie

Świetną instrukcję tworzenia mydła galaretki przygotowała Ivana Jakalová. Znajdą w niej Państwo dwa podstawowe przepisy — pierwszy z surfaktantem w proszku SCS (sodium coco sulfate), a drugi z płynnym decyl glukozydem — wraz z ich porównaniem. Aby mydło się pieniło, musi zawierać surfaktant, który zapewni działanie myjące i pianotwórcze; składnikiem żelującym jest karagen — roślinny zagęstnik, który świetnie nadaje się do wyrobu twardych galaretek, a do tego jest wegański.

Główne zalety

• Zabawa i prezent

  Mydło galaretka wywoła uśmiech na twarzy dzieci i dorosłych, a do tego sprawdzi się jako prezent.

• Wegańska galaretka

  Składnikiem żelującym jest karagen — roślinny zagęstnik odpowiedni do wyrobu twardych galaretek.

• Dwa warianty surfaktantu

  Wybór zależy od dostępności surowców: SCS w proszku albo płynny decyl glukozyd dla osób unikających siarczanów.

• Bogata piana

  Wariant z decyl glukozydem daje intensywną i bogatą pianę, wyraźniejszą niż przy SCS.

• Kolory wedle uznania

  Pudry mika oferują szeroką paletę barw, a intensywność zabarwienia ustala się dawkowaniem.

Właściwości produktu

Kluczowe surowce w przepisie

Poniżej omawiamy poszczególne surowce i ich znaczenie dla przepisu. Znajdą tu Państwo także informacje o możliwych zamiennikach, dzięki którym przepis na mydło galaretkę da się dopasować do własnych potrzeb.

Karagen

Zagęstnikiem i czynnikiem żelującym w tym przepisie jest karagen. Dzięki tej substancji pochodzenia roślinnego otrzymujemy pięknie twardą galaretkę. Karagen rozpuszcza się w wodzie dopiero po podgrzaniu do około 70 °C, dlatego wyroby z jego udziałem trzeba podgrzewać — inaczej mydło nie stężeje. Aby uzyskać mniej twardą galaretkę, należy obniżyć zawartość karagenu o mniej więcej 0,5 do 1 %; aby twardszą — podnieść ją w tym samym stopniu.

SCS — sodium coco sulfate

SCS to surfaktant szeroko stosowany w różnych rodzajach kosmetyków, od których oczekuje się działania pieniącego i myjącego. Sprzedawany jest w postaci białych kuleczek, dzięki czemu podczas pracy nie unosi się w powietrzu tak intensywnie i nie drażni dróg oddechowych jak SCI. To wygodna postać surfaktantu, którą łatwo się dawkuje i która szybko rozpuszcza się w wodzie.

Decyl glukozyd

Alternatywą dla SCS jest decyl glukozyd — płynny surfaktant o wyższym pH, dlatego konieczna jest korekta pH gotowego wyrobu. Daje intensywną i bogatą pianę, wyraźniejszą niż przy zastosowaniu SCS. Ma podobne właściwości jak coco glukozyd, tego wariantu jednak nie testowaliśmy, więc nie możemy zagwarantować, że mydło z jego udziałem stężeje.

Gliceryna

Gliceryna jest ważnym składnikiem obu przepisów — to alkohol pochodzenia roślinnego, szeroko wykorzystywany w kosmetyce jako substancja nawilżająca skórę. W naszym przypadku pomaga przyspieszyć rozpuszczanie karagenu: zapewnia formie proszkowej lepsze warunki do uwodnienia, niż gdyby karagen dodawano wprost do wody — powstałyby wtedy grudki. To samo dotyczy pudru mika: dzięki glicerynie rozprowadza się szybciej i równomiernie barwi wyrób. Gliceryny zatem nie należy pomijać ani zasadniczo zmieniać jej udziału w przepisie.

Pozostałe surowce

Woda demineralizowana to podstawa rozpuszczenia surfaktantów oraz utworzenia galaretki — w połączeniu z karagenem tworzy twardy żel. Można ją zastąpić także hydrolatami kwiatowymi, które dodatkowo nadadzą wyrobowi delikatny zapach i mogą zastąpić olejki eteryczne.

Pudry mika służą do barwienia wyrobów. Zwykle łączy się je z gliceryną, aby rozprowadziły się równomiernie po dodaniu wody; przy dodaniu na końcu istnieje ryzyko, że w wyrobie zostaną grudki. Intensywność zabarwienia ustala się dawkowaniem.

Olejki eteryczne nadadzą mydełkom przyjemny zapach. W cieple uwalniają się intensywniej — przy dodawaniu do gorącej masy część olejku się traci, ale podczas prysznica i kontaktu z ciepłą wodą będą uwalniać się z mydła intensywniej. Można przygotować także wersję bezzapachową albo sięgnąć po olejki zapachowe o szerszej palecie zapachów.

Kwas mlekowy służy do korekty pH. Sprzedawany jest już jako roztwór i jest dość stężony. Przy korekcie pH należy postępować powoli — dodawać kroplami, zamieszać, sprawdzić pH na przykład papierkami pH, a dopiero potem dodać kolejną porcję.

IPA (alkohol izopropylowy) to uniwersalny środek do usuwania pęcherzyków z mydeł. Najprościej mieć pod ręką IPA w sprayu; bez niego trzeba liczyć się z pęcherzykami na powierzchni mydła.

Receptura (100 g)

Zawartość surowców podano w procentach wagowych, odpowiada więc porcji 100 g gotowego mydła. Przygotowaliśmy dwa warianty — z SCS i z decyl glukozydem; każdy ma własną listę zakupów, tabelę oraz sposób wykonania.

Wariant 1 — mydło galaretka z SCS

Wariant 2 — mydło galaretka z decyl glukozydem

Sposób wykonania

Wariant z SCS

1. Dezynfekcja

   Wszystkie akcesoria, naczynia i opakowania przeznaczone do pracy dokładnie zdezynfekować, na przykład etanolem.

2. Papka z karagenu Faza B

   Do naczynia odważyć karagen, glicerynę i puder mika, dokładnie wymieszać na gęstą papkę i odstawić na bok.

3. Kąpiel wodna Faza A

   Do drugiego naczynia odpornego na wysoką temperaturę odważyć wodę, wstawić je do kąpieli wodnej i zacząć podgrzewać.

4. Rozpuszczenie SCS Faza A + B70 – 80 °C

   Gdy woda zacznie lekko wrzeć, rozmieszać w niej proszek SCS. Po rozpuszczeniu dodać wcześniej przygotowaną mieszaninę gliceryny, karagenu i pudru mika, a następnie dokładnie zamieszać.

5. Rozpuszczenie karagenu 70 – 80 °C10 min

   Utrzymywać przez około 10 minut w temperaturze 70 – 80 °C, aby karagen zdążył się rozpuścić. Następnie sprawdzić niewielką ilość masy na zimnym talerzu — jeśli stężała, można zdjąć ją z kąpieli wodnej.

6. Olejek eteryczny Faza C

   Masa tężeje dość szybko, dlatego olejek eteryczny dodać jeszcze przy wyższej temperaturze — podczas czekania na ostygnięcie masa stężałaby i dodanie olejku nie byłoby już możliwe.

7. Wylewanie do formy Faza C

   Zaraz po dodaniu olejku eterycznego przelać masę do wybranej formy silikonowej, a napełnioną formę spryskać IPA — w ten sposób usuwa się pęcherzyki.

8. Tężenie

   Po stężeniu mydło jest gotowe do użycia.

Wariant z decyl glukozydem

1. Dezynfekcja

   Ponownie zdezynfekować wszystkie akcesoria, naczynia i opakowania, na przykład etanolem.

2. Masa podstawowa Faza A

   Do naczynia odpornego na wysoką temperaturę odważyć glicerynę, puder mika i karagen, wymieszać na gęstą papkę i dodać wodę demineralizowaną.

3. Kąpiel wodna 70 °C

   Masę wstawić do kąpieli wodnej i podgrzewać w temperaturze 70 °C do rozpuszczenia karagenu. Zdjąć ją z kąpieli dopiero wtedy, gdy karagen tężeje — sprawdza się to, nanosząc niewielką ilość na talerzyk; jeśli masa stężeje, została podgrzana wystarczająco.

4. Decyl glukozyd Faza B

   Po zdjęciu z kąpieli wodnej od razu dodać decyl glukozyd i dokładnie zamieszać.

5. Korekta pH Faza C

   Sprawdzić pH na przykład papierkami pH i dodawać kwas mlekowy kroplami (podana ilość jest wyłącznie orientacyjna), aby obniżyć pH poniżej wartości 7, najlepiej do 4,5 – 5,5.

6. Olejek eteryczny Faza C

   Dodać olejek eteryczny, dobrze zamieszać i natychmiast wylewać do przygotowanej formy.

7. Usunięcie pęcherzyków

   Napełnioną formę spryskać IPA, aby usunąć pęcherzyki.

8. Tężenie

   Po stężeniu mydło jest skończone i gotowe do użycia.

Porady i triki

Masa po zdjęciu z kąpieli wodnej tężeje bardzo szybko, dlatego z dodaniem olejku eterycznego nie należy zwlekać. Ze względu na wyższą temperaturę część olejku odparuje i może dojść też do pewnej degradacji termicznej, jednak po spadku temperatury poniżej 40 °C masa jest zbyt twarda, aby dało się w nią wprowadzić kolejne substancje.

Z tego powodu w wyrobie nie zastosowano również konserwantu, choć mydło galaretka zawiera dość dużą ilość surfaktantów i karagenu. W wyższej temperaturze, w której można jeszcze dodawać substancje, konserwant uległby degradacji i nie zapewniłby ochrony. Również dlatego wyrób dobrze jest zużyć jak najszybciej.

Po użyciu mydło warto przechowywać z dala od wody (uwaga na resztki wody w mydelniczce). Długiego przechowywania się nie zaleca — nieużywane mydło zaczyna wysychać. Dlatego lepiej przygotowywać mniejsze porcje, aby zawsze mieć pod ręką świeży wyrób.

Przy wariancie z decyl glukozydem obowiązują te same wskazówki: zarówno decyl glukozyd, jak i kwas mlekowy dodać od razu po zdjęciu z kąpieli wodnej, inaczej masa stężeje. Choć wyższa temperatura powoduje nieścisłości w oznaczeniu pH, nie powinno to wyraźnie wpłynąć na końcowe pH — celem jest przejście z pH alkalicznego (8 i więcej) do obojętnego (pH 7), ewentualnie lekko kwaśnego (do pH 4,5).

Porównanie obu mydeł

Już na pierwszy rzut oka mydła częściowo różnią się sposobem wykonania — w pierwszym przypadku używamy surfaktantu w proszku, a w drugim płynnego. Surfaktanty mają też odmienne pH: decyl glukozyd jest silnie zasadowy, dlatego korekta pH jest konieczna. Korektę pH można przeprowadzić także przy mydle z SCS, ale ponieważ SCS ma niższe pH, nie jest ona aż tak potrzebna.

Podczas używania mydło z decyl glukozydem dawało nieco więcej piany; jeśli jednak zbyt mocno stężeje, zniesie tylko jedno dodatkowe podgrzanie w celu ponownego rozpuszczenia. Pod pozostałymi względami było porównywalne z mydłem galaretką z SCS.

Głównym kryterium będzie więc prawdopodobnie dostępność surowców — mając pod ręką SCS, warto wybrać pierwszy przepis; osoby, które wolą pracować z glukozydami, sięgną po wariant z decyl glukozydem.

Ostrzeżenie

Z domowymi przepisami można eksperymentować, aby uzyskać pożądane właściwości, na końcowy efekt może jednak wpłynąć wiele czynników — wilgotność, temperatura, jakość surowców czy sposób ich przechowywania.

Przed użyciem jakiegokolwiek surowca należy zapoznać się z jego właściwościami, zalecanym dawkowaniem, warunkami przechowywania oraz bezpiecznego obchodzenia się z nim. Każdy surowiec może mieć potencjał wywołania reakcji alergicznej u osób wrażliwych — przed użyciem wyrobu zalecamy sprawdzić, na przykład testem skórnym, czy nie występuje alergia na któryś z surowców lub na cały wyrób.

W przypadku bardzo wrażliwej lub trądzikowej cery albo innych problemów skórnych i zdrowotnych zalecamy przed nałożeniem nowego produktu na skórę skonsultować się z lekarzem specjalistą — niezależnie od tego, czy chodzi o domowy produkt kosmetyczny, czysty surowiec, czy wyrób dostępny w handlu.

Najczęstsze pytania do przepisu

Praktyczne pytania o mydło galaretkę — zamiennik karagenu, konserwacja, przechowywanie i wybór surfaktantu.

Podsumowanie

Mydło galaretka to zabawny i ciekawy sposób na ożywienie wieczornego rytuału czy umilenie dzieciom rutyny higienicznej. Próbowali już Państwo czegoś podobnego? Dziękujemy Ivanie Jakalovej za świetną instrukcję tworzenia mydła galaretki.

W razie pytań lub pomysłów, jak jeszcze ulepszyć mydło galaretkę, prosimy o wiadomość na [email protected]. Zanim spotkamy się przy kolejnej instrukcji czy kolejnym artykule, życzymy pięknych i twórczych dni.

Do zmydlenia, przyjaciele.