Kwas cytrynowy, monohydrat, 5 kg

Kwas cytrynowy pełni w kosmetyce przede wszystkim rolę regulatora pH. Kilka dziesiątych procenta wystarczy, aby tonik, szampon lub emulsja przesunęły się ze strefy neutralnej lub zasadowej do lekko kwaśnej, odpowiadającej naturalnemu pH skóry. Poza tym wiąże jony metali z wody i surowców, wspierając stabilność produktu, a w bombach kąpielowych tworzy razem z sodą oczyszczoną parę, która po kontakcie z wodą zaczyna musować.

Dostarczany jest jako monohydrat w jakości kosmetycznej i spożywczej. Rozpuszcza się w wodzie, dlatego należy do fazy wodnej lub jest dodawany na końcu produkcji jako rozcieńczony roztwór.

Działanie w formulacji

• Regulator pH – obniża pH systemów wodnych i emulsyjnych. Stosuje się go wszędzie tam, gdzie po połączeniu surowców pH wychodzi wyżej, niż produkt potrzebuje, na przykład po dodaniu tensydów, ekstraktów lub niektórych emulgatorów.
• Składnik buforujący – z cytrynianem sodu tworzy bufor cytrynianowy, który utrzymuje pH produktu na ustawionej wartości nawet po dodaniu kolejnych składników lub w trakcie użytkowania.
• Środek chelatujący – wiąże jony wapnia, magnezu i żelaza, które dostają się do produktu wraz z wodą i surowcami. Wolne jony metali pogarszają pienienie tensydów, przyspieszają zmiany zapachu i koloru oraz obniżają skuteczność konserwacji.
• Wsparcie antyoksydacyjne – wiążąc metale, spowalnia zmiany oksydacyjne fazy olejowej. Dlatego często łączy się go z tokoferolem lub ekstraktem z rozmarynu, których działanie uzupełnia.
• Eksfoliacja i rozświetlenie – należy do kwasów owocowych (AHA). Przy kwaśnym pH wspiera delikatne złuszczanie obumarłych komórek skóry i bardziej wyrównany, rozświetlony wygląd cery. Efekt zależy od dawki, pH i czasu kontaktu ze skórą.

Zastosowanie w formulacji

Do korekty pH zaleca się dawkowanie 0,1 – 2 %; zwykła emulsja lub szampon potrzebują dolnej połowy zakresu. Zalecany zakres pH gotowego produktu to 3,0 – 6,0, obróbka do 80 °C. Kwas dodaje się do fazy wodnej, do fazy chłodzenia lub na końcu, gdy produkt jest gotowy i pH jest tylko doprecyzowywane.

W bombach kąpielowych jest głównym składnikiem razem z sodą oczyszczoną i dawkowanie nie jest tu oparte na procentach do korekty pH. Mieszaninę łączy się na sucho i zwilża się możliwie jak najmniej, aby reakcja nie zaczęła się przedwcześnie.

W mydle wytwarzanym na zimno neutralizuje część wodorotlenku sodu. Powstający cytrynian sodu wiąże wapń z twardej wody, zmniejszając tworzenie się osadu mydlanego. Ilość wodorotlenku w recepturze musi być odpowiednio zwiększona, inaczej mydło wyjdzie miększe niż planowano z powodu wyższego nadmiaru tłuszczu.

W pielęgnacji włosów stosuje się do kwaśnego płukania po myciu lub do korekty pH odżywek. Lekko kwaśne środowisko zamyka łuskę włosa; po wysuszeniu włosy łatwiej się rozczesują i bardziej błyszczą.

Nadaje się do produktów takich jak

• toniki, wody toniczne i nawilżające spreje, gdzie pH jest regulowane do wartości zbliżonej do skóry,
• kremy, mleczka i serum jako końcowa korekta pH w fazie chłodzenia,
• szampony, żele pod prysznic i piany do kąpieli, gdzie jednocześnie poprawia pienienie w twardej wodzie,
• kwaśne płukanki do włosów i odżywki,
• bomby kąpielowe, musujące sole i musujące tabletki do kąpieli,
• mydła wytwarzane na zimno i na gorąco,
• płukanki do ust i pasty do zębów jako regulator pH,
• produkty kosmetyki kolorowej z fazą wodną.

Co warto wiedzieć

Niskie pH wpływa na lepkość. Niektóre zagęstniki w kwaśnym środowisku tracą gęstość, dlatego przy produktach żelowych koryguj pH jeszcze przed zagęszczeniem lub wybierz zagęstnik stabilny w środowisku kwaśnym. Kwas cytrynowy i cytryniany są też elektrolitami; większa dawka może rozcieńczyć lub odwrotnie — zagęścić system tensydowy. Po dodaniu pozwól produktowi się ustabilizować i ponownie oceń lepkość.

Konserwanty na bazie kwasów organicznych (sorbinian potasu, benzoesan sodu) działają tylko w środowisku kwaśnym. Bez korekty pH kwasem cytrynowym konserwacja w takich recepturach nie działa.

W produktach niespłukiwanych z pH na dolnej granicy zakresu zalecamy sprawdzenie tolerancji na małym obszarze skóry. Działanie eksfoliacyjne nasila się wraz ze spadkiem pH i wzrostem dawki.

Kwas cytrynowy i cytrynian sodu

Oba surowce wywodzą się z tej samej bazy, ale zachowują się odwrotnie. Kwas cytrynowy pH obniża, cytrynian sodu nieznacznie je podwyższa i wiąże metale bez zakwaszania produktu. Często pracują razem: kwas ustawia docelowe pH, a cytrynian utrzymuje je na miejscu jako bufor. Do chelatacji bez zmiany pH wybiera się cytrynian, do zakwaszenia produktu — kwas.

Często zadawane pytania